Về Hòa Bình, lắng nghe câu chuyện linh thiêng về bập bùng bếp lửa không bao giờ tắt của người Mường

    Phụ nữ là chủ nhân của bếp, là người giữ lửa nhưng họ cũng phải tuân theo những quy định nghiêm ngặt: khi đun nấu thì không được ngồi vị trí cửa bếp mà phải ngồi lệch sang bên cạnh. Ngồi sưởi thì phải khép chân, bó gối. Củi đun phải đun đúng chiều gốc vào trong bếp để tránh khi sinh nở thai sẽ bị ngược...

    Bếp lửa là không gian linh thiêng của người Mường. Đây cũng là một tín ngưỡng độc đáo trong phong tục tập quán của họ.

    Dân tộc Mường sinh sống trong vùng non cao, khí hậu khắc nghiệt nên họ thường gói gọn không gian sinh hoạt trong của mình trong ngôi nhà sàn. Trong quá trình xây dựng ngôi nhà sàn bếp lửa luôn được chú trọng  và cân nhắc kỹ lưỡng, vừa thỏa mãn yếu tố tâm linh vừa cân bằng yếu tố không gian khác.

    Nhà sàn của người Mường

    Mỗi không gian như gian thờ, gian bếp, gian khách đều có vị trí tương ứng và được sắp xếp theo quan niệm lâu đời và không được phép làm khác đi.

    Gian bếp của người Mường là gian quan trọng thứ 2 sau gian bàn thờ. Người Mường quan niệm không có lửa, không có khói thì không bao giờ sống được. Cuộc sống của người Mường là nhìn vào cái bếp.

    Những “lá chắn kép” trên tuyến biên giới Điện Biên
    Phát hiện em bé đầu tiên mắc Covid-19 ngay khi chào đời: Virus SARS-CoV-2 bám trong nhau thai người mẹ
    Va chạm với ô tô, người điều khiển xe máy tử vong

    Người Mường quan niệm rất thực tế, lũ tà ma hay thú giữ đều rất sợ lửa. Nếu bếp tắt là tà ma, thú giữ sẽ vào nhà . Chính vì vậy, mà trước kia bếp lửa của người Mường không bao giờ được tắt lửa.

    Phụ nữ là chủ nhân của bếp là người giữ lửa nhưng họ cũng phải tuân theo những quy định nghiêm ngặt: khi đun nấu thì không được ngồi vị trí cửa bếp mà phải ngồi lệch sang bên cạnh. Ngồi sưởi thì phải khép chân, bó gối. Củi đun phải đun đúng chiều gốc vào trong bếp để tránh khi sinh nở thai sẽ bị ngược.

    Khi đun nấu không để nước sôi tràn xuống bếp sẽ làm ăn lụi bại. Tuyệt đối không được cho lá tươi vào bếp vì nếu làm như vậy khuôn mặt sớm bị già nua.

    Trong quá trình sinh sống và canh tác người Mường còn sáng tạo ra một kiểu bếp khác. Đây là kiểu bếp đơn giản làm bằng vật liệu có sẵn như tre,lồ ô,luồng  rồi ghép lại với nhau. Bếp được lót bằng bẹ chuối,lá rừng và đắp 1 lớp đất nhưng bỏ qua những lễ nghi cúng bái. Dù làm gì đi đâu nếu phải đi xa nhà thì người dân xứ Mường vẫn tìm mọi cách để ngọn lửa nơi bếp lửa hiện diện bên cạnh mình, ủ ấm họ nơi núi rừng xanh thẳm.

    Thanh niên vừa cưới vợ được ít ngày, bị container lấn làn cán chết
    Dùng thẻ Căn cước công dân gắn chíp - người dân được lợi gì?
    Một người vừa được chữa khỏi Covid-19, ra máy bay về đến nhà lại dương tính

    Theo truyền thống hằng năm, khi tết đến trong gia đình người Mường lại làm lễ đắp đất mới cho bếp lửa. Người đắp bếp là đàn ông trong gia đình hoặc thầy mo. Đất được làm đất mới cho đất thường là đất dưới nhà sàn hoặc đất tốt trong vườn.

    Nếu bếp bị hỏng gỗ, hay bị trũng xuống thì ta chuẩn bị gỗ và đất mới để sửa và phải làm lễ cúng xong thì mới được sửa chữa lại bếp. Đây là nét độc đáo trong tín ngưỡng tâm linh bếp lửa của người Mường.

    Bếp lửa không gian thiêng liêng trong mái nhà sàn. Nơi những ngọn lửa ủ ấm những tâm hồn trên gió núi. Người dân xứ Mường bao đời cho dù bao nhiêu đổi thay có đến thì họ vẫn luôn luôn giữ.

    create

    Thanh Loan (tổng hợp) / Tin Nhanh Online

    Mo Mường tỉnh Hòa Bình được lập hồ sơ đề nghị công nhận là di sản văn hóa thế giới

    Mo Mường tỉnh Hòa Bình được lập hồ sơ đề nghị công nhận là di sản văn hóa thế giới

    timer12/06/2020

    Ngày 9/6/2020, Văn phòng Chính phủ có Văn bản số 4591/VPCP-KGVX gửi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc thông báo ý kiến của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đồng ý lập hồ sơ trình UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới.

    Hải Dương: Số di tích lịch sử văn hóa tăng mạnh sau hơn 10 năm

    Hải Dương: Số di tích lịch sử văn hóa tăng mạnh sau hơn 10 năm

    timer29/05/2020

    Số di tích lịch sử văn hóa trên địa bàn tỉnh Hải Dương tăng mạnh sau hơn 10 năm; Triển lãm lần thứ 5 của nhóm họa sĩ Sơn ta Việt Nam tại Hà Nội; Khai trương Văn phòng Thông tin và Hỗ trợ khách du lịch tỉnh Hà Nam là những thông tin văn hóa và du lịch nổi bật tại một số tỉnh Đồng bằng sông Hồng.

    Rùng mình, kinh sợ khi nghe kể về hủ tục treo người chết ở vùng Tây Bắc

    Rùng mình, kinh sợ khi nghe kể về hủ tục treo người chết ở vùng Tây Bắc

    timer27/05/2020

    Vùng đất Tây Bắc, bao đời nay vẫn ẩn chứa những tập tục kỳ lạ, độc đáo, nhưng bước chân đến vùng đất Tà Si Láng (huyện Trạm Tấu, tỉnh Yên Bái), nghe về tục treo người chết, cúng ma khô của người Mông nơi đây vẫn khiến không ít người rùng mình, kinh sợ.

    Tục lên nhà mới của người Thái Ðiện Biên

    Tục lên nhà mới của người Thái Ðiện Biên

    timer06/03/2020

    Cộng đồng người dân tộc Thái nói chung thường có thói quen cư trú ven các sông, suối, chân đồi, thung lũng nhỏ... để tiện đánh bắt thủy sản, trồng lúa nước. Khu vực cư trú của họ khá ẩm thấp, dễ bị ảnh hưởng bởi nhiều loại động vật, thú dữ. Chính vì thế, người Thái có tập quán làm nhà sàn để sinh sống. Trải qua nhiều thập kỷ đổi mới và phát triển về kinh tế, đời sống, nhưng tập quán làm nhà sàn của người dân tộc Thái vẫn được gìn giữ. Cùng việc dựng nhà sàn để ở, người Thái có tục lệ lên nhà mới rất đặc trưng, đã trở thành nét đẹp văn hoá truyền thống không thể thiếu trong cuộc đời mỗi người dân tộc Thái.