Tục “làm vía” của người Thái ở Ðiện Biên

    Với người Thái ở Ðiện Biên, tục “làm vía” hay còn gọi là Lễ buộc chỉ cổ tay là một trong những lễ tục có từ rất lâu đời, vẫn còn được gìn giữ đến ngày hôm nay. Đầu năm mới, người Thái làm lễ buộc chỉ cổ tay với ý nghĩa đem lại sự bình an, may mắn cho người được buộc chỉ.

    Thầy cúng buộc chỉ vào cổ tay cho người dân tham gia lễ “làm vía”. Ảnh: Thanh Thuận

    Thầy cúng buộc chỉ vào cổ tay cho người dân tham gia lễ “làm vía”. Ảnh: Thanh Thuận

    Nhân một chuyến công tác đến Điện Biên, chúng tôi may mắn được tham dự lễ “làm vía”, nghi thức đầy thiêng liêng và trang trọng của người dân tộc Thái do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên tổ chức. Đây là lễ tục với những ý nghĩa đem lại sự bình an, may mắn cho người được buộc chỉ.   

    Bà Lường Thị Hương, người có uy tín ở địa phương cho biết: “Cộng đồng người dân tộc Thái ở Điện Biên vẫn giữ nguyên vẹn Lễ buộc chỉ cổ tay vào các dịp đầu năm mới, cưới hỏi, ma chay... Người dân tộc Thái sẽ sử dụng những sợi chỉ khác nhau tùy vào hoàn cảnh, tính chất của buổi lễ “làm vía”. Sợi chỉ đen dùng trong việc cầu bình an, sợi chỉ đỏ dùng trong đám cưới, sợi chỉ trắng dùng khi gia đình có người thân mất đi... Đặc biệt, khi đã thực hiện lễ “làm vía” buộc sợi chỉ vào cổ tay thì không được tự tháo ra mà phải để cho sợi chỉ đó tự đứt, có như vậy mới giữ được ý nghĩa của Lễ buộc chỉ cổ tay...”.

    Người Thái thường chọn thầy cúng của bản, hoặc các bậc cao niên có uy tín trong dòng tộc, dòng họ làm Lễ buộc chỉ cổ tay. Lễ “làm vía” gồm 2 phần chính là nghi thức cúng và nghi thức buộc chỉ vào cổ tay. Lễ vật cúng gồm có thịt lợn, thịt gà, cá nướng, 1 bát thóc, 1 bát gạo, 2 bát cơm, 2 bát canh, ngoài ra còn có bánh chưng gù, hoa quả, rượu... và đặc biệt không thể thiếu chỉ màu đen. 

    Trước khi làm Lễ buộc chỉ cổ tay, thầy cúng Lường Văn Nhọt, ở bản Kéo, xã Pá Khoang, huyện Điện Biên đặt cuộn chỉ lên bàn thờ làm lễ xin ban cho quyền năng của thế lực siêu nhiên nhập vào cuộn chỉ để phù trợ cho con người giữ được vía, được hồn luôn khỏe mạnh, tránh được tai ương; ma tà nhìn thấy chỉ buộc ở cổ tay sẽ không dám làm hại hồn vía con người.

    Bệnh nhân 418 âm tính SARS-CoV-2 lần 1 nhưng tiên lượng nặng
    8 ca Covid-19 mới ghi nhận: Dự đám tang, đám giỗ, ăn nhậu, đi nhiều chợ...
    Gia Lộc rà soát được 26 trường hợp F2

    Khi lễ vật đã chuẩn bị xong, mọi người ngồi quây quần xung quanh mâm cúng. Thầy cúng Lường Văn Nhọt hát lời cúng bằng tiếng Thái, mời gọi thần linh, tổ tiên về nhận lễ vật dâng và chứng kiến nghi thức buộc chỉ. Theo quan niệm của người Thái, đàn ông có 7 vía, đàn bà có 9 vía, khi hồn vía lìa khỏi thân xác thì họ sẽ hồn bay phách lạc, sẽ sống trong cảnh ốm đau, bệnh tật, tai ương và gặp vận không may trong cuộc sống... Người Thái cho rằng, trẻ nhỏ vía còn non nớt, nên gia đình, dòng tộc tổ chức Lễ buộc chỉ cổ tay khi trẻ tròn một tháng tuổi, còn gọi là buộc vía.

    Các cụ già, vía cũng bước vào tuổi lú lẫn nên nhiều khi vía đi lạc không nhớ đường về nhà hoặc vía dễ bị ma quỷ rủ rê, bắt vía đi xa nên thường bị ốm đau, bệnh tật. Người Thái quan niệm, khách từ xa đến chơi, vía có lúc vì ham chơi mà lang thang quên cả lối về với chủ hoặc vía lạ bản nên dễ bị ma mãnh xứ người đùa giỡn làm hại. Vì vậy, người Thái thường làm Lễ buộc chỉ cổ tay để vía của khách phương xa luôn ở bên người, cầu giúp cho khách luôn khỏe mạnh, bình an, may mắn suốt khoảng thời gian thăm thú, vãn cảnh nơi đất khách. Chính vì thế, lễ “làm vía” có ý nghĩa lớn trong việc giữ vía, cầu an, mang đậm nét văn hóa tâm linh lâu đời của người Thái.

    Trong khi thầy cúng làm lễ, những người tham dự ngồi nghiêm trang để lắng nghe lời hát của thầy cúng. Khi cúng xong, thầy cúng cầm cuộn chỉ đã được chia thành nhiều đoạn phân phát cho người lớn, người cao tuổi để tiến hành buộc chỉ cổ tay cho các con cháu, người dân bản và khách du lịch tại buổi lễ. Cùng với đó là lời dặn dò của thầy cúng: Khi đã buộc chỉ cổ tay thì không được tự tháo ra mà phải để sợi chỉ tự đứt rồi đem buộc vào màn, có như vậy mới giữ được ý nghĩa của lễ “làm vía”. Với những khách du lịch đến với bản mường người Thái, nghi thức buộc chỉ cổ tay cũng là một cách thể hiện lòng thân thiện, đạo hiếu khách của người Thái.

    Nghi lễ kết thúc khi khi những sợi chỉ đen được buộc vào cổ tay của từng người (nam chập 7 sợi chỉ lại rồi buộc vào cổ tay trái, nữ chập 9 sợi chỉ buộc vào cổ tay phải). Sau đó, mọi người nâng chén rượu chúc sức khỏe và cùng nhau hưởng lộc mâm cúng.

    Mẹ ôm con 1,5 tháng vào khu cách ly: Nhà 6 người lần lượt dương tính, ông nội mất rồi con ạ!
    Những dịch vụ nào dừng hoạt động ở TP. Hải Dương sau khi phát hiện bệnh nhân 751 mắc COVID-19?
    Lịch trình di chuyển cụ thể của bệnh nhân mắc COVID-19 ở Hải Dương

    Chứng kiến nghi lễ “làm vía” linh thiêng của người Thái, những người được buộc chỉ trên tay đều an tâm, vui vẻ. Anh Lò Minh Đức, ở thành phố Điện Biên Phủ chia sẻ: “Chứng kiến Lễ buộc chỉ cổ tay của người Thái ở Điện Biên, được buộc chỉ vào cổ tay, tôi thấy đây là lễ tục rất thiêng liêng, mang đậm bản sắc văn hóa tâm linh, khiến người được buộc chỉ cảm thấy bình an, hạnh phúc và phấn khởi hơn trong cuộc sống”.

    Có thể nói, tục “làm vía” là nét văn hóa tâm linh, nhằm giúp cho đồng bào vững tin ở đời sống tinh thần của người dân tộc Thái ở Ðiện Biên. Phong tục đẹp này cần được bảo tồn, phát huy nhiều hơn nữa trong thời kỳ hội nhập văn hóa như hiện nay.

    http://www.bienphong.com.vn/tuc-lam-via-cua-nguoi-thai-o-dien-bien/

    create

    Thanh Thuận / bienphong.com.vn

    Nguồn: http://www.bienphong.com.vn/tuc-lam-via-cua-nguoi-thai-o-dien-bien/

    Mo Mường tỉnh Hòa Bình được lập hồ sơ đề nghị công nhận là di sản văn hóa thế giới

    Mo Mường tỉnh Hòa Bình được lập hồ sơ đề nghị công nhận là di sản văn hóa thế giới

    timer12/06/2020

    Ngày 9/6/2020, Văn phòng Chính phủ có Văn bản số 4591/VPCP-KGVX gửi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc thông báo ý kiến của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đồng ý lập hồ sơ trình UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới.

    Hải Dương: Số di tích lịch sử văn hóa tăng mạnh sau hơn 10 năm

    Hải Dương: Số di tích lịch sử văn hóa tăng mạnh sau hơn 10 năm

    timer29/05/2020

    Số di tích lịch sử văn hóa trên địa bàn tỉnh Hải Dương tăng mạnh sau hơn 10 năm; Triển lãm lần thứ 5 của nhóm họa sĩ Sơn ta Việt Nam tại Hà Nội; Khai trương Văn phòng Thông tin và Hỗ trợ khách du lịch tỉnh Hà Nam là những thông tin văn hóa và du lịch nổi bật tại một số tỉnh Đồng bằng sông Hồng.

    Rùng mình, kinh sợ khi nghe kể về hủ tục treo người chết ở vùng Tây Bắc

    Rùng mình, kinh sợ khi nghe kể về hủ tục treo người chết ở vùng Tây Bắc

    timer27/05/2020

    Vùng đất Tây Bắc, bao đời nay vẫn ẩn chứa những tập tục kỳ lạ, độc đáo, nhưng bước chân đến vùng đất Tà Si Láng (huyện Trạm Tấu, tỉnh Yên Bái), nghe về tục treo người chết, cúng ma khô của người Mông nơi đây vẫn khiến không ít người rùng mình, kinh sợ.

    Về Hòa Bình, lắng nghe câu chuyện linh thiêng về bập bùng bếp lửa không bao giờ tắt của người Mường

    Về Hòa Bình, lắng nghe câu chuyện linh thiêng về bập bùng bếp lửa không bao giờ tắt của người Mường

    timer14/03/2020

    Phụ nữ là chủ nhân của bếp, là người giữ lửa nhưng họ cũng phải tuân theo những quy định nghiêm ngặt: khi đun nấu thì không được ngồi vị trí cửa bếp mà phải ngồi lệch sang bên cạnh. Ngồi sưởi thì phải khép chân, bó gối. Củi đun phải đun đúng chiều gốc vào trong bếp để tránh khi sinh nở thai sẽ bị ngược...